نمودار کنترل، مشاهدات فرایند را به ترتیب زمان با حدود محاسبهشده از یک خط مبنای مناسب مقایسه میکند. هدف، تشخیص نوسانی است که نیاز به بررسی دارد، نه تنظیم فرایند بعد از هر بالا و پایینشدن. نمودار را بر اساس نوع اندازهگیری و روش نمونهبرداری انتخاب کنید، حدود مشخصات را جدا نگه دارید و قواعد هشدار را از قبل تعیین کنید. هشدارِ خارج از کنترل، رفتار غیرمعمول در چارچوب مدل را نشان میدهد؛ علت را مشخص نمیکند و مجوز تنظیم خودکار ماشین نیست.
نمودار مناسب اندازهگیری یا شمارش واحدهای نامنطبق را انتخاب کنید.
حدود یک نمودار p کوچک را حساب و تفسیر کنید.
قاعدهٔ پاسخ بنویسید تا نوسان عادی را دنبال نکنید.
پیش از انتخاب نمودار، تصمیم را مشخص کنید
اگر درصد مردودی از 3% به 5% برسد، ممکن است نوسان معمول، تفاوت تعداد نمونه، تغییر قاعدهٔ بازرسی یا اختلال فرایند باشد. نمودار این مشاهدات را با مبنایی مشخص مقایسه میکند، به شرط آنکه مدل آماری با داده سازگار باشد.
NIST نمودارهای دادهٔ اندازهگیریشده را از نمودارهای دادهٔ شمارشی جدا میکند. I-MR میتواند برای اندازهگیری پیوستهٔ تکمشاهدهای مناسب باشد. نمودارهای X-bar با R یا S از زیرگروههای منطقی استفاده میکنند. نمودار p سهم واحدهای نامنطبق را دنبال میکند؛ تعداد عیب در هر واحد، معیار دیگری است.
این راهنما دربارهٔ هشدار و پاسخ است. جای تحلیل علت ریشهای یا مطالعهٔ قابلیت فرایند را نمیگیرد.
حدود کنترل را با مشخصات اشتباه نگیرید
مشخصات میگوید قطعهٔ قابل قبول چه ویژگیهایی دارد. حدود کنترل، رفتار مورد انتظار فرایند و مدل نمونهبرداری را برآورد میکنند. فرایند پایدار هم میتواند قطعهٔ خارج از مشخصات بسازد؛ فرایند ناپایدار ممکن است موقتاً قطعات قابل قبول تولید کند.
مشاهدات را از شرایط قابل مقایسه انتخاب کنید. ترکیب محصولهایی با قواعد پذیرش متفاوت یا اندازهگیریهای متوالی با همبستگی زیاد، میتواند حدود معمول را گمراهکننده کند. حسگر بیشتر، مسئلهٔ نمونهبرداری را حل نمیکند.
یک نمودار p با نشانهٔ روشن برای بررسی
مثال فرضی: ده نمونهٔ خط مبنا، هرکدام شامل 100 واحد هستند. تعداد واحد نامنطبق به ترتیب 2، 4، 3، 5، 4، 6، 2، 4، 5 و 3 است. مجموع 38 میشود؛ سهم وزنی خط مبنا برابر 38 / 1,000 = 0.038 است.
در نمودار p رایج با حدود سهسیگمایی، حد بالا برابر 0.038 + 3 × sqrt(0.038 × 0.962 / 100)، حدود 0.0954، است. حد پایین محاسبهشده منفی است و صفر در نظر گرفته میشود. نمونهٔ جدید با 11 واحد نامنطبق از 100 واحد، p = 0.11 دارد و بالاتر از حد بالا قرار میگیرد.
ده نمونه، حساب را قابل بررسی میکند؛ کافیبودن خط مبنای واقعی تولید را ثابت نمیکند. اینجا انتظار تنها 3.8 مردودی در هر نمونه داریم، بنابراین حدود متقارن معمول، تقریبی هستند و احتمال دو دنباله برابر نیست. برای شمارش کم، حدود احتمال دوجملهای یا روش مناسب دیگری را با تحلیلگر واجد صلاحیت بررسی کنید. پیش از استفادهٔ عملیاتی، دادهٔ نمایندهٔ کافی و فرضهای مدل را تأیید کنید.
p̄ برابر کل واحدهای نامنطبق تقسیم بر کل واحدهای بازرسیشده است. حدود را به بازهٔ 0 تا 1 محدود کنید. برای اندازههای نمونهٔ نابرابر، n هر نمونه را به کار ببرید.
| کمیت | مقدار فرضی | توضیح |
|---|---|---|
| خط مبنا | 3.80% | 38 / 1,000 |
| حد بالا با n = 100 | 9.54% | حد گردشدهٔ مدل |
| مشاهدهٔ جدید | 11.00% | 11 / 100؛ نیاز به بررسی |
کنار نمودار، روش پاسخ را بنویسید
نمودار بدون مسئول پاسخ، فقط اطلاعات نمایش میدهد. مشخص کنید چه کسی ثبت را بررسی میکند، چه کسی محصول احتمالاً تحت تأثیر را مهار میکند و چه کسی اجازهٔ تغییر فرایند دارد.
برای خطر جدی کیفیت، رویهٔ تأییدشدهٔ کیفیت را دنبال کنید، حتی اگر قاعدهٔ آماری هشدار نداده باشد. پایش آماری، ایمنی محصول یا الزام مشتری را کنار نمیزند.
- جامعهٔ درست را انتخاب کنید
محصول، ویژگی، روش بازرسی و فاصلهٔ نمونهبرداری را ثبت کنید.
- خط مبنا را بسازید و بررسی کنید
مشاهدات به ترتیب زمان، رخدادهای شناختهشده و دلیل انتخاب مدل را حفظ کنید. نقاط نامطلوب را بدون علت مستند حذف نکنید.
- قواعد را پیش از پایش تعیین کنید
حدود، قواعد تکمیلیِ توالی نقاط، دلیل انتخاب و مسئول پاسخ را مشخص کنید. افزودن قواعد زیاد، فرصت هشدار کاذب را بیشتر میکند.
- پاسخ دهید و ثبت کنید
مشاهده را تأیید کنید، طبق رویه محصول را مهار کنید، بررسی را انجام دهید و تغییر تأییدشده را بنویسید.
بعد از هر هشدار، حدود را دوباره نسازید
محاسبهٔ تازهٔ حدود در هر صبح ممکن است افت کیفیت را به وضعیت عادی جدید تبدیل کند. خط مبنا را کنترلشده نگه دارید تا تغییر توضیحدادهشده و شواهد کافی برای حدود جدید داشته باشید.
خطای دیگر، تنظیم فرایند پایدار بعد از هر مشاهدهٔ پرنوسان است؛ این کار میتواند نوسان را بیشتر کند. به قواعد توافقشده و روش کار تکیه کنید، نه تفسیر هر نقطه بهتنهایی.
هشدار دیجیتال باید اطلاعات نمونه را همراه داشته باشد
هشدار باید مقدار اندازهگیری یا تعداد مشاهدهشده، اندازهٔ نمونه، زمان، نسخهٔ خط مبنا و قاعدهٔ فعالشده را نشان دهد. یک علامت قرمز بدون این اطلاعات، بررسی را سخت میکند.
هشدارهای اشتباه یا بیفایده را هم کنار اختلالهای تأییدشده ثبت کنید. تحلیل کیفیت تولید باید این زمینه، بازرسیهای انجامنشده و تغییر تعریف پذیرش را حفظ کند.
چکلیست عملی
- ویژگی و جامعهٔ مورد بررسی را تعریف کنید.
- نمودار سازگار با نوع داده را انتخاب کنید.
- اندازهٔ نمونه و زمان مشاهده را نگه دارید.
- استقلال مشاهدات را بررسی یا مدل دیگری را توجیه کنید.
- حدود مشخصات و کنترل را جدا نگه دارید.
- نسخهٔ خط مبنا و قواعد را ثبت کنید.
- مسئول مهار محصول و بررسی را تعیین کنید.
- حدود را فقط پس از تغییر توضیحدادهشدهٔ فرایند بازنگری کنید.
پرسشهای متداول
پرسشهای متداول
منابع و مطالعهٔ بیشتر
منابع معتبر استفادهشده برای پژوهش و بررسی این راهنما.

